نماز است ، و در صورت التزام به آن كه دست‌كم تشبيّه به‌اهل سنته و بدعت محسوب گردد . احكام قبله مسأله‌ى 245 - از شرائط حتمى نماز اين است كه سوى قبله باشد ، و براى آنان كه مىتوانند رو سوى كعبه نماز گزارند قبله‌ى آن‌ها خود كعبه ، و براى ديگران هم مسجدالحرام و براى كسانى هم كه نمىتوانند خود مسجدالحرام را قبله قرار دهند « شَطْرَ الْمَسْجِدِالْحَرامِ » « سوى مسجدالحرام » قبله است . قبله هم در انحصار ساختمان كعبه يا كل مسجدالحرام نيست بلكه به‌موازات اين استوانه كعبه و مسجدالحرام از قعر زمين تا انتهاى سماوات سبع براى همه سكّان زمين و آسمان در حكم خود كعبه و مسجدالحرام و قبله براى همگان است « 1 » . مسأله‌ى 246 - اگر به‌عللى سوى مسجدالحرام را نتوانست تشخيص دهد ، و تا آخر وقت هم همين‌گونه بود ، به‌هر طرفى نمازش را بخواند كافى است « 2 » زيرا - در يك افق - تنها يك نماز بر مكلف واجب است ، و اكنون كه نمىتواند قبله را بشناسد « أيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » ( 2 : 115 ) به‌هر جا كه رو كنى همان‌جا « وجه‌اللَّه » است ، كه خدا سوى خاصى ندارد ، و توجه به‌سوى مسجدالحرام هم براى حكمت‌هايى است كه در صورت امكان واجب است بدان سوى نماز گزاريم ، و در صورت عذر ، مُطْلَقِ « فَثَمَّ وَجْه‌ُاللَّه » همه سو قبله است ، و دليل قابل پذيرشى براى تكرار چهارگانه يا سه‌گانه و حتى دوگانه‌ى نماز در اين صورت وجود ندارد ، در صورتى هم كه بعداً معلوم شود نمازش پشت به‌قبله بوده درست است ، چون تكليفش همان بوده كه انجام داده « 3 » مگر اين‌كه هنوز وقت

--> ( 1 ) - مرحوم آقاى گلپايگانى ( 2 ) - چنان‌كه صدوق ( 1 : 14 ) عمانى ( 1 : 114 ) حسن ، علامه‌ى حلى در مختلف و شهيد اول در ذكرى و اردبيلى ، خراسانى ، صاحب مدارك ، صدوق ، فيض كاشانى در مفاتيح و استادش شريف نيز همين‌گونه فتوى داده‌اند ( 3 ) - چنان‌كه گروه زيادى از فقيهان مانند محقق ، شهيد اول ، شهيد ثانى ، علامه و فيض كاشانى هم فرموده‌اند . و على بن طاووس هم قرعه را براى قبله تعيين كرده